Iedereen mag en kán meedoen, met kunst. Vraag maar aan Simone Narraina, coördinator Popcorn (Factorium). Als je elkaar maar de juiste voeding geeft om mee te kúnnen doen. Dat geldt net zo goed voor mensen met een verstandelijke beperking. Want ook hun verhalen horen bij de stad. “Het is goud als je de kans krijgt om je eigen verhaal te leren vertellen, in welke kunstdiscipline dan ook.”
Gevraagd naar deelnemers aan Popcorn die haar bijbleven, slaakt Simone een zucht. Het zijn er simpelweg te veel om op te noemen. Ze denkt aan de getalenteerde Ruben, die samen met coach Evy werkte aan een theatersolo waarin hij schitterde in zijn rol als prins. Aan Jaimy, die drie jaar na haar deelname aan Popcorn tijdens een rondleiding door Factorium in de danszaal zomaar uit het niets haar danssolo danste. Of aan ‘Grote Vriendelijke Reus’ Jan, die met zijn solo-optreden als rapper ruim 60 man het Factorium in hengelde. Simone: “De deelnemers aan Popcorn worden hier serieus genomen. Dat voelen ze ook. En alleen dat al zorgt voor zoveel groei.”
Niemand hoeft gefixt
Popcorn ontstond bij Factorium, als talentontwikkelingsprogramma voor mensen met een verstandelijke beperking. Twaalf weken lang worden deelnemers een-op-een gecoacht door een kunstvakdocent, met als ultieme einddoel: een eigen solo, middenin de schijnwerpers. “Het coachen gebeurt vanuit nieuwsgierigheid. Niemand hoeft te worden gefixt”, vertelt Simone. Als voorbeeld noemt ze een deelnemer die helemaal weg was van een theatershow van de Efteling. Dát wilde hij ook. “Dan kijkt de coach samen met hem welke elementen uit zo’n show precies aanspreken, en wat hij daarvan kan gebruiken voor zijn eigen verhaal. We ontmoeten deelnemers daar waar ze zijn, en kijken dan hoe we daarop voort kunnen borduren. Alles vanuit een gelijkwaardige relatie.”
Naast het intensieve talentontwikkelingstraject heeft Popcorn ook een Media Atelier en een Social Club. Bij het een maken deelnemers video's over dingen die zij belangrijk vinden; bij het ander komen ze samen voor een steeds wisselende activiteit – van het naspelen van een scène tot het kijken en bespreken van een film. Simone: “Dat is laagdrempeliger dan het intensieve talentontwikkelingstraject. Het maakt het wat makkelijker om met kunst bezig te zijn en te ontdekken wat je wil en waar je goed in bent. Zo maken we kunst toegankelijk voor iedereen.”
De schijnwerper op wat je kán
Wat Simone bij deelnemers aan Popcorn ziet gebeuren? Heel veel: dat wat ze wél kunnen staat hier vol in het licht. Ze groeien, op zowel artistiek als persoonlijk vlak. Ze kneden hun identiteit en leren zichzelf steeds beter kennen, met een prettige vorm van zelfvertrouwen tot gevolg. Het helpt dat Simone en haar team een breed netwerk aan contacten tot hun beschikking hebben. “Deelnemers komen soms met de gekste of meest creatieve plannen bij ons terecht. Dan wil je ook een coach hebben die écht matcht.”
Met een geschiedenis van 160 jaar zijn Factorium en Tilburg met elkaar verweven. “Als we een docent zoeken met een specifieke specialisatie of vanuit een bepaalde discipline, is er altijd wel iemand die weer iemand anders kent die geschikt is.” Dat is een belangrijke kracht van Tilburg, vindt Simone. De stad is groot, maar toch dorps. Er zijn korte lijnen, waardoor steeds weer nieuwe verbindingen kunnen ontstaan. “Kunst en cultuur zijn essentiële onderdelen van gezondheid. Ze zorgen op een gezonde manier voor verbinding en groei”, besluit ze. “En ik hoop dat beoefening ervan nog vanzelfsprekender wordt voor iedereen, met of zonder een verstandelijke beperking.”